Jajka to obowiązkowy element wielkanocnej święconki. Tak jak nie wyobrażamy sobie Bożego Narodzenia bez choinki, tak nieodłącznym elementem Wielkanocy są pisanki. Jak narodziła się tradycja malowania jajek?
Tradycja zdobienia jaj ma swoje korzenie w pogańskich obrzędach, sięgających nawet 5000 lat wstecz! Najstarsze pisanki pochodzą z terenów sumeryjskiej Mezopotamii, a zwyczaj malowania jajek był znany także w czasach cesarstwa rzymskiego i wspomina o nim między innymi Owidiusz. Natomiast nasza rodzima, najstarsza pisanka datowana jest na X wiek i została odnaleziona w okolicach Opola.
Te najstarsze nie były ozdobą - miały odstraszać złe moce i stać na straży domostw. Były symbolem urodzaju, płodności i powodzenia w miłości. Pisanka posiadała bardzo bliski związek z magią i pierwotnymi wierzeniami.
Tradycyjnie zdobione jajka, w zależności od techniki, określa sie różnymi mianami. Najbardziej popularne są pisanki - powstają przez rysowanie na skorupce gorącym woskiem, a następnie zanurzeniu jajka w barwniku. Można użyć do tego igły, słomki, drewienka, małego pędzelka. Można także tworzyć wzory przez nakrapianie wosku na jajko. Kolejny rodzaj to drapanki. Najpierw należy jajko zabarwić (barwniki można kupić, bądź zrobić samemu, np. z łupin cebuli), a następnie wydrapywać na nim wzory ostrym narzędziem. Najłatwiejsze w wykonaniu są kraszanki, gdyż wystarczy jajko ugotować w barwniku. Kiedyś używano wyłącznie barwników, które można było uzyskać z roślin: barwnik brązowy - łupiny cebuli, czarny - łupiny orzecha włoskiego, żółtozłocisty - kwiat nagietka, niebieski - płatki bławatka, różowy - sok z buraka. Współcześnie najczęstsze są rysowanki, a do ich przygotowania posłuży nam wszystko, co znajdziemy w dziecięcym piórniku.
Jajka zajmują miejsce honorowe w wielkanocnym koszyczku, są symbolem nowego życia. Uroczyste śniadanie w Wielką Niedzielę poprzedza dzielenie się poświęconym jajkiem. Podobnie jak bożonarodzeniowy zwyczaj łamania się opłatkiem, jest wyrazem przyjaźni i miłości. Dawniej dekorowaniem jaj zajmowały się wyłącznie kobiety. Panowie w tym czasie musieli trzymać się z dala od izby. Dziś największą radochę z malowania jajek mają dzieci.
zdjęcie: leczna24.pl
Komentarze
Zostaw komentarz